Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Reus. Mostrar tots els missatges
Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Reus. Mostrar tots els missatges

diumenge, 26 d’abril del 2026

Rethorica - Revella

Rethorica, s. f., lat. rhetorica, rhétorique.
De rethorica sai, per bels afachamens,
Pierre de Corbiac: El nom de.
De rhétorique je sais, par belles figures, colorer mes paroles.
CAT. ESP. (retórica) Retorica. PORT. Rhetorica, retorica. IT. Rettorica.
(chap. Retórica, retóriques; retóric, retórics.)

Pedrico Cucalón, Ascuma, Calaceite; De rethorica sai, per bels afachamens, Colorar mas paraulas.

Reubarba, s. m., lat. rheubarbarum, rhubarbe.
Del reubarba autressi
Ab aiga freia, un mati,
Li datz a beure.
Deudes de Prades, Auz. cass.
De la rhubarbe également avec eau froide, un matin, vous lui donnez à boire.
ANC. CAT. Riubarbara. CAT. MOD. Riubarbaro. ESP. (chap.) Ruibarbo. PORT. Rheubarbo. IT. Reobarbaro, rabarbaro. (alemán Rhabarber)

Reubarba, s. m., lat. rheubarbarum, rhubarbe.



Reuma, s. f., grec, *gr, rhume, fluxion.
Humiditat... en yvern... engendra reuma.
Eluc. de las propr., fol. 27.
Humidité... en hiver... engendre rhume.
Totas las vetz que alcuna gota de reuma l' hi dichendia pel nas.
Cat. dels apost. de Roma, fol. 92.
Toutes les fois qu'aucune goutte de rhume lui descendait par le nez.
CAT. ESP. Reuma. IT. Reuma, rema. (chap. Reuma, reumes; flema, flemes als bronquios, pulmons o lleus.)

2. Rauma, s. f., rhume, fluxion.
Quan endeveno ad alcun catars o raumas.
So multiplicats raumases.
Trad. d'Albucasis, fol. 13 et 6.
Quand surviennent à aucun catarrhes ou rhumes.
Sont multipliées fluxions.

Luis Rajadell; Quan endeveno ad alcun catars o raumas.













3. Reumatizacio, s. f., enrhumure, écoulement d'humeur.
Per reumatizacio, quan humors descendo del cap a las canals de la gola.
Eluc. de las propr., fol. 46.
Par enrhumure, quand humeurs descendent de la tête aux canaux de la gorge.
(chap. Reumatisassió.)

4. Reumassar, v., enrhumer.
Part. pas. subst. Cum vezem els reumassatz... els quals la freior, restrengent le cervel, fa distillar la humor.
Eluc. de las propr., fol. 25.
Comme nous voyons aux enrhumés... auxquels la froideur, restreignant le cerveau, fait distiller l'humeur.

5. Reumatic, adj., lat. rheumaticus, de rhume.
Per humor reumatica. Eluc. de las propr., fol. 52.
Par humeur de rhume.
CAT. ESP. (reumático) Reumatico. IT. Reumatico, rematico.
(chap. Reumátic, reumátics, reumática, reumátiques; flemátic, flemátics, flemática, flemátiques.)

Reupontic, s. m., lat. rhaponticum, rapontic, ou rhubarbe des moines.
La carn d' un colomb dauraretz
De reupontic, pueis la ill daretz.
Deudes de Prades, Auz. cass.
La chair d'un pigeon vous dorerez de rapontic, puis vous la lui donnerez.
IT. Rapontico.

Reupontic, s. m., lat. rhaponticum, rapontic, ou rhubarbe des moines.



Reu, adj., lat. reus, coupable, accusé, défendeur.
A la part rea, copia esser facha, si o demanda.
Tit. du XIIIe siècle. DOAT, t. CXVIII, fol. 40.
A la partie accusée, copie être faite, si elle le demande.
Subst. En juizi devon esser tres personas: l' actors, e 'l reus e 'l jutgaire.
Lo reus es aquel a cui hom demanda.
Trad. du Code de Justinien, fol. 4.
Daus un jugement doivent être trois personnes: le demandeur, le défendeur et le juge.
Le défendeur est celui à qui on demande.
ANC. CAT. Reu. CAT. MOD. ESP. PORT. IT. Reo. (chap. Reo, reos; reu, reus, com la siudat catalana aon vach viure un tems.)

Reva, s. f., rêve, sorte d'impôt.
Revas, desenas, ho autras impositions.
(chap. Reves, desenes, o datres imposissions.)
Statuts de Provence. Julien, t. 1, p. 259.
Rêves, dizaines, ou autres impositions.
Revas, talhas, gabellas.
(chap. Reves, talles, gabelles : tipos de impostos.)
Rég. des États de Provence, 1401.
Rêves, tailles, gabelles.
IT. Reva. (chap. Reva, reves.)

Revella, s. f., refrain, ritournelle.
Pero no t daria
Tornada e revella,
Qu' on no t' escancella.
G. Riquier: Voluntiers.
Pourtant je ne te donnerais ritournelle et refrain, afin qu'on ne te détruise.
(chap. Tornada, refrán : se féen aná a les coples y datres composissions literaries en chapurriau antic.)

diumenge, 19 de febrer del 2023

V. Donatio Domini Bernardi Tarraconensis Archiepiscopi ad indumenta canonicorum, an. MCLIX. (1159)

V.

Donatio Domini Bernardi Tarraconensis Archiepiscopi ad indumenta canonicorum, an. MCLIX. (1159) (Vid. pág. 79.) 

Ex Carthul. eccl. Tarrac. 

Duo fore necessaria sustentationi humanae vitae apud omnes certum esse constat, videlicet, victum et tegumentum, quibus unusquisque perfectus contentum se esse credit. Quia ergo justum et pium est, et etiam ratione plenum, in Xpto. pie viventibus, quibus est anima una et cor unum in Domino non solum in spiritualibus, sed etiam in temporalibus sic providere, ne indigentia temporalium et ipsorum inopia, retro aspiciant, et sic minus inveniantur apti regno Dei; idcirco in Xpti. nomine ego Bernardus, Dei dignatione Tarracon. Archiepiscopus, dilectis filiis nostris ejusdem Tarracon. Sedis canonicis regularibus, cui auctore Deo praessumus, praeter donationem illam, quam eisdem canonicis jam dudum fecimus, et scripto firmavimus (a: Ann. videlicet 1154), nunc ad indumenta sibi conferenda illam villam, quae dicitur Reddis (modo Reus), cum omni termino suo culto et heremo, et cum dominicatura et laboratione ibi habemus, et habituri sumus, et ecclesiam atque parrochiam spectantibus, cum decimis ac primiciis suis et oblationibus, defunctionibus, et coeteris bonis ibi provenientibus; necnon ad ecclesiam Sancti Fructuosi (b), cum omni alodio et honore suo culto et heremo, cum decimis et primiciis ejusdem alodii et omnibus bonis in eandem ecclesiam provenientibus, damus, atque praesenti carta tradimus et firmamus; quatinus praedictae Sedis regulares canonici praesentes et futuri ea potentialiter et potestative habeant et possideant in perpetuum, cum omnibus fructibus et redditibus suis, tam in decimis, quam in primitiis, et aliis quibuslibet oblationibus et usaticis, sicut melius et utilius ad eorum intelligi valet utilitatem. Ita tamen ut praedictas ecclesias secundum Deum congrue decantari faciant. Si autem aliqua ecclesiastica saecularisve persona haec infringere temptaverit, sit anathema, maranatha, nisi rescipiscens violata emendaverit. Facta carta donacionis III.° kalendas julii anno Dominicae Incarnationis M.C.LVIII. regni vero Ludovici Regis Junioris anno XXIII. = Sig+num Bernardi Tarracon. Archiepiscopi. = Petrus Sacrista subscribo. = Sig+num Bertrandi de Mediano. = Sig+num Petri de Carcassona. = Sig+num Roberti Gineth. = Sig+num R.i de Ribes. = Sig+num Bernardi de Fexa. = Sig+num Arnaldi de Mangons. = Ego Raymundus sacerdos jussione Domini mei Archiepiscopi hanc cartam scripsi et signum + propria manu feci die et annoque praescripto. 

(b) Quae extra moenia urbis a saeculo XII. sita erat, se XVI. exeunte F. F. Capuccinis designata extitit. Modo vero evanuit ob suppositae lapidicinae effossionem ad Tarraconensis portus fabricam complendam.


Entrada destacada:

El català de l'any 842, Strasbourg

SERMENTS  PRÊTÉS A STRASBOURG EN 842 PAR  CHARLES-LE-CHAUVE , LOUIS - LE-GERMANIQUE ,  ET LEURS ARMÉES RESPECTIVES. (Nota del editó,  Ramón ...