Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris monasterium. Mostrar tots els missatges
Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris monasterium. Mostrar tots els missatges

dijous, 27 de juny del 2024

Monasteri - Monedula


Monasteri, s. m., lat. monasterium, monastère, couvent.

Aisso fo fach al monasteri. Tit. de 1240. DOAT, t. CXL, fol. 141.

(chap. Aixó va sé fet (se va fé) al monasteri; convén.)

Ceci fut fait au monastère.

Del Monasteri de Moishac. Tit. de 1274. DOAT, t. CXXX, fol. 55.

Du monastère de Moissac. 

CAT. Monastir. ESP. Monasterio. IT. Monasterio, monastero.

(chap. Monasteri, monasteris; convén, convens.)

monasterio de Poblet, reyes de Aragón

2. Monestier, Mostier, s. m., moutier, monastère, couvent.

Per voluntat de femna isic del monestier.

(chap. Per voluntat de femella va eixí, ixí, eissí del monasteri; per dessich, per la atracsió carnal. No com Ramiro II que va tindre que eixí per a continuá la casa de Aragó, y va tindre una filla: Petronila, Peronella, que firmabe Petrvs, Petrus, pedra, peyra, peira, pierre, etc.)

reina Petronila, conde Berenguer, Alfonso II

V. de Gaubert, moine de Puicibot.

Par désir de femme il sortit du monastère.

En un mostier antic 

De san Marsal.

Bertrand de Born: Ges no mi. 

Dans un antique moutier de saint Martial.

- Église.

Perpetualment dos capellas el dit monestier.

(chap. Perpetualmen dos capellans al dit monasteri : capella o capilla o iglesia del monasteri : capellanía.)

Tit. de 1394. DOAT, t. CXLII, fol. 67.

Perpétuellement deux chapelains dans ladite église.

ANC. FR. Au moustier Sainct-Denis en France. 

Vigiles de Charles VII, t. I, p. 146. 

Tous deux allans au moustier de Sainct-Victor pour ouyr la messe.

Monstrelet, t. I, fol. 91. 

PORT. Mosteiro.

3. Monge, Mongue, Morgue, Monegue, Moyne, s. m., gr. *, moine, religieux.

Si monge nier vol Dieus que sian sal 

Per pro manjar e per femnas tenir. 

Raimond de Castelnau: Mon sirventes. 

Si Dieu veut que les moines noirs soient sauvés pour beaucoup manger et pour tenir femmes. (N. E. Olé los cojones de mi tocayo, que usaba muy bien la ironía y criticaba públicamente a los monjes negros que comían mucho y tenían mujeres, concubinas.)

Li moyne lausan Dieu. 

Monegues cogulas vestens.

(chap. Los monjos loen (alaben) a Deu.

Monjos cogulles portán : que porten cogulla, cogulles : capuchó, capuchons, capucha, capuches.)

V. de S. Honorat.

Les moines louent Dieu.

Moines revêtant capuchons.

Atressi com hom pot faire 

De covers morgue tondut, 

Fai hom de trachor pendut.

P. Cardinal: Rasos es qu' ieu. 

(chap. Igualmen que se pot fé de convers monjo tonsurat, se fa de traidó penjat. Esta frasse es mol bona pera los republicans y roigets.)

Pareillement comme on peut faire de convers moine tondu, on fait de traître pendu.

ANC. FR. Tant est ces moignes desloiaus.

Roman d' Eustache le moine, p. 54.

(N. E. chap. Romans d' Eustaquio lo monjo.)

CAT. Monjo. ESP. (Monje) PORT. Monge. IT. Monaco.

(chap. Monjo, monjos; religiós, religiosos; conventual, conventuals. Alemán: Mönch, Mönchen, Mönchtum, Mönchengladbach, https://de.wikipedia.org/wiki/M%C3%B6nch_(Begriffskl%C3%A4rung))

Ramón Guimerá Lorente, Moncho de Beceite, Beseit

4. Monja, Monga, Morga, Moyna, s. f., religieuse, moinesse.

Par que us vulhatz metre monja?

(chap. Pareix que tos vullgáu ficá a monja; embutí, ficá, ficás, entrá, a un convén de monges, religiosa, pareix que te vullgues fé monja.)

Le Comte de Poitiers: Farai chansoneta.

Il paraît que vous vouliez vous faire religieuse?

Que sias moyna sagrada. V. de S. Honorat.

(chap. Que sigues monja consagrada.)

Que vous soyez religieuse consacrée.

Que creme las morgas de laiens. 

Pujols: Si 'l mal.

Que je brûle les religieuses de léans. 

(N. E. Parece una frase de Luis Companys, pero es muy anterior. Está escrita en la lengua occitana, a la que algunos mal llaman catalán.) 

CAT. ESP. PORT. Monja. IT. Monaca. (chap. Monja, monges.)

5. Mongia, Morgia, s. f., couvent, monastère, monachisme.

Menet la en una mongia, et aqui la fes rendre.

V. de Gaubert, moine de Puicibot. 

La mena dans un couvent, et là la fit se vouer. 

Fasia coblas estan en la morgia. V. du moine de Montaudon. 

Faisait des couplets étant dans le couvent. 

Li det abiti de mongia. V. de S. Honorat. 

Lui donna habit de monachisme. 

ANC. ESP. Avia dentro en ella una rica mongia 

De mui bonos omes mui sancta compannia. 

Milagros de Nuestra Señora, cop. 281. 

Clerigos è calonges certas è la mongia. (clérigos; canónigos; canonges.)

Poema de Alexandro, cop. 1660. 

CAT. Monjia. (chap. mongía: ix al llibre Pedro Saputo en chapurriau y al original en castellá, de Braulio Foz Burgés.)

Pedro Saputo en chapurriau

6. Mongil, adj., monastique.

S' anc raubes loc mongil.

Cominal: Comtor d'Apchier. 

Si oncques vous dérobâtes lieu monastique.

Portan tota via los draps mongils. V. du moine de Montaudon.

Portant toujours les vêtements monastiques.

ESP. Mongil (monjil : https://dle.rae.es/monjil#:~:text=4.-,m.,usaban%20por%20luto%20las%20mujeres.). IT. Monachile. 

(chap. Mongil, mongils : monástic, monastics, monástica, monástiques : de monjo o monja. Draps mongils : vestimenta o vestits de monjo o monja : lo hábit, los habits. Ñan alguns y algunes que en ves de penjá los habits, sels eixequen una mica.)

7. Monastical, adj., monastique.

Reparador de la monastical diciplina.

(chap. Reparadó de la dissiplina o disciplina monástica.)

Cat. dels apost. de Roma, fol. 129.

Réparateur de la discipline monastique.

8. Amongar, v., faire moine, faire entrer au couvent.

Part. pas. Na Honasias..., quan fo amongada.

Cartulaire de Bugue, fol. 11.

Dame Honasias..., quand elle fui faite moinesse.

(chap. Amonjá : fés monja o fé monja a una dona. Yo amonjo, amonges, amonge, amongem o amonjam, amongéu o amonjáu, amongen; (amonjat, amonjats : fets monjo, monjos), amonjada, amonjades.)

monje, monjo, Mönch, monaco, franciscano

Monedula, s. f., lat. monedula, choucas, corneille.

Per l'auzel dit monedula; e 'l caus manja de nuech les uous de la monedula. Eluc. de las propr., fol. 277.

Par l'oiseau dit choucas; et la chouette mange de nuit les oeufs de la corneille.


Cornella, cornelles; no es igual que la gralla, ESP. grajo, pero són de la familia dels corvs

diumenge, 12 de febrer del 2023

IX. Monasterium S. Pauli de Campo monasterio S. Cucuphatis unitur et subditur, an. MCXXVII. (1127)

IX.

Monasterium S. Pauli de Campo monasterio S. Cucuphatis unitur et subditur, an. MCXXVII. (1127) (Vid. pág. 153.)

Omnibus fidelibus significare utile duximus, qualiter ecclesia S. Pauli de Campo, quae a constructoribus suis Domino Guiberto et uxore sua Rollendi oblata est Deo et B. Petro et Apostolicae Sedi, per negligentiam Praelatorum suorum et religione et possessione valde est destituta. Unde probi homines Barchinonenses, in quorum consilio et dispositione constructores ipsius ecclesiae eam commendaverant, cum Domino Ollegario, Tarraconensi Archiepiscopo, providentes restaurationi et utilitati eiusdem ecclesiae, tradiderunt eam Domino Rutilando, S. Cucuphatis Abbatis regendam et disponendam in Dei servitio et ordine monastico; tali pacto ut ipse et succesores eius habeant liberam potestatem disponendi ipsum locum, et omnes possessiones et bona ad eundem locum pertinentia, et constituendi ibi Priorem et fratres, qui ibi Deo serviant. Ipsi quoque Prior praedictus et Abbas vel eorum congregationis fratres, si quod absit eidem loco inutiles et dissipatores fuerint bonorum, et infra dies LX quo admoniti fuerint in Capitulo S. Cucuphatis, quae male tractaverint, eidem loco non restituerint, ab ipsa praelatione canonice decidant. Verum quia fratres eiusdem societatis quaedam bona eiusdem monasterii contra voluntatem tamen Abbatis impignoraverunt, laudatum est, ut Dominus Abbas in redemptionem rerum a Pontio Priore impignoratarum bona S. Cucuphatis sufficienter impendat. Et de cetero ipsius loci et ordinationis dispositionem quiete obtineat. Si qua in crastinum ecclesiastica, saecularisve persona hanc institutionem ad honorem Dei factam perturbare praesumpserit, terribili excommunicationis sententiae subiaceat, donec inde canonice satisfaciat. Actum est hoc III. kal. januarii, annus Domini centessimus vigessimus septimus post millesimum (1127). = Ollegarius Dei gratia Tarracon. Archiepus. = Berengarius Dei gratia Gerund. ecclae. Epus. = Petrus Primidierii (Primicherii y variantes). = Petrus Bertrandis. = Bernardus Bertrandis. = Raymundus Berengarius. = Bernardus subdiaconus, qui haec scripsit die et anno quo supra.

dissabte, 27 d’agost del 2022

IV. Leideredi episcopi Urgellensis donatio ad monasterium S. Saturnini de Tabernoles ordinis S. Benedicti, anno DCCCVI. (806)

IV. 

Leideredi episcopi Urgellensis donatio ad monasterium S. Saturnini de Tabernoles ordinis S. Benedicti, anno DCCCVI. (806) (V. pág. 41.) 

Ex ant. cartor. eiusd. monast. in Seminar. episcopali Urgellensi. 

In nomine Sanctae Trinitatis, qui est Pater, et Filius, et Spiritus Sanctus, qui est verus Deus. Ego Leideradus, gratiâ Dei hanc si indignus episcopus, tibi Calordo abbati domus, et in Christo fratribus Ucanno, et Iohanne, et Sunilane, et Eldesendo presbytero, atque Exuperio monacho, Gontefredo, Sidonio, nec non et Ermegildo, vel caeterisque (qui) vobiscum in caenobio militant Sancti Saturnini martiris Christi atque pontificis, cuius corpus sub cispite requiescit Tholosa, ob cuius honore iam  nominati atque... gentes ad intuitu paterno ad... tramite cum apostolica constitutio, dono ego Leideradus hanc si indignus episcopus ipsa mea ecclesia, qui est vocitata Sancti Saturnini almi pontificis et martiris Christi. Et est ipsa ecclesia in comitatum Orgello (Urgel), in ipsa sua marcha continentie, qui est hedificata in ipsa solitudine Ardevolense, quae ego predicavi, sic dono ipsa ecclesia, cum omnibus terminos suos a se pertinentibus, ad huius devotione caenobii, qualiter pro retributione eterna inflamatos (inflamatus) flagiari obto consortio vestro, una cum Sidonio monacho, quam spondit sua voluntate semetipsum Deo tradidit, pro culpis meritis perpetratis. De caetero dominatione vestra reducimus quale possit quam (f. postquam) ad presentiam nostram et ad paenitentiam ipse Sidonius et venit, petens culminis celsitudinis nostrae, ut paenitentiae ei inpertiremur dono. Quod nos audito facinore, iussimus quos adesse ordinacio capud ecclesiae nostrae Romae. Ipse vero nobis omnia relinquens, sequipeda facto est iussionibus nostris. Ego vero ac si indignus, secundum ministerio michi comisso, constitutionis litteris vel absolucionis a sumum apostolicum tramisit velociter. Ipse vero ad nos post non remeavit. Ego vero iam compunctionem munitus, ut semper vestra suffragia cum cericola caterva me et ipsum patrocinemus obto; propterea communitate improbus, dilectione roboratus, trado obtatibus vestris ipsa ecclesia cum omnibus a se pertinentibus, cum villis vel vinculis (villarunculis) suis, sive cultum et incultum, quiquid (quicquid) dici vel nominari possimus; quaecumque vero facienda sunt, a nobis concessa sunt decimis vel primiciis arbitrio vestro, quicquid statueritis, sint vobis concessa iure perpetuo. Nemo vero inquietare vobis praesumat, ubi et dum prosper fuerit vita nostra liceat esse mandatum ordinatio nostra. Quod si ego aut proheres (proceres; próceres) aut subnixa persona inquietavero aut inquietaverint vos, tantum et aliud tantum vobis transfundatur. Et insuper, sicut in sacros canones continetur, excommunicatione permaneat, et cum his qui dixerunt Domino Deo: recede a nobis, condempnatione perpetua subiacturum se esse cognoscat. Et pro temporali dampno sex auri libras in fisco regis componat, et in antea ista carta donationis firmis et stabilis permaneat omni tempore: secundum regulam ecclesiasticam manus nostra vestita in vestra transfundimus vinculo subnixo ut memoratum esse. Facta carta donationis sub die octavo idus Apprilis, anno V. presidente catedrae imperiali gloriosissimo Charolo regno, et presidente in apostolatu dompno Leone papa, anni Incarnationis Domini... VII. speculato in mundo per gloriosissimo homine, quem pro nos et pro nostra salute suscepit, Indictione undecima (a). 

Leideradus praesul almae genitricis Dei Mariae in Urgello gratiâ Dei sede praesidente, qui hanc donatione roboravi, et ad roborandum tradidit, et SS. = Florencius presbyter subscripsit. = Felicius praesbyter SS. = Monachus sacerdos SS. = Gonlefredus presbyter SS. = Wintoaldo levita SS. = Emani presbyter SS. = Exsuperio presbytero SS. = Amaricus Donum Dei sacerdos, qui hanc scripturam donacionis vel tradicionis scripsi, et subscripsi sub die et anno quod supra. 

(a) Praesens charta Caroli Magni tempore data est, cum scilicet Leideredus episcopus Urgellensem ecclesiam regeret. Porro nullus tunc temporis Leo Romae pontifex sedit, praeter Leonem III. ab anno nempe 796 ad 816. Cum igitur annus eius imperii V. hic designatur, cave ut eum repetas ab annis 768, 771 vel 774 quibus vel regnare cepit, vel regnum ampliavit; nullus enim tunc Leo pontifex cum anno V. ipsius concurret. Igitur ab anno 801 habenda ratio, cum imperii coronam ab ipsomet papa accepit. Sicque recte ad annum 806 praesens charta reducitur, cui non indictio XL. sed XIIII respondet. Sed huius generis menda plura, tum et chartarum sepissime vitiata lectio, rei gestae fidem non elevant.

Entrada destacada:

El català de l'any 842, Strasbourg

SERMENTS  PRÊTÉS A STRASBOURG EN 842 PAR  CHARLES-LE-CHAUVE , LOUIS - LE-GERMANIQUE ,  ET LEURS ARMÉES RESPECTIVES. (Nota del editó,  Ramón ...